«یوسف مجیدزاده» باستانشناس نامدار ایرانی و سرپرست کاوشهای تاریخی جیرفت که نقش محوری در کشف و معرفی تمدن حوزه هلیلرود ایفا کرد، دار فانی را وداع گفت.
به گزارش ایرنا، کاوشهای یوسف مجیدزاده در تپه قبرستان دشت قزوین، محوطه ازبکی و بهویژه محوطههای باستانی حوزه هلیلرود و جیرفت، از مهمترین بخشهای کارنامه علمی او به شمار میروند. پژوهشهای وی در جیرفت، بهویژه در محوطه کنارصندل، توجه جامعه علمی ایران و جهان را به اهمیت تاریخی و فرهنگی این منطقه جلب کرد و زمینه بازنگری در جایگاه جنوبشرق ایران در مطالعات تمدنهای باستانی را فراهم آورد.
مجیدزاده همچنین با انتشار آثار و پژوهشهای علمی درباره آغاز شهرنشینی در ایران، تمدن ایلام و بینالنهرین، سهم ارزشمندی در گسترش دانش باستانشناسی و شناخت تاریخ کهن این سرزمین داشت. یافتههای حاصل از کاوشهای میدانی او در جیرفت، در کنار مطالعاتش درباره تمدنهای باستانی، به بازنگری در برخی فرضیههای رایج درباره شکلگیری شهرنشینی در خاورمیانه کمک کرد.
یوسف مجیدزاده در سال ۱۳۱۵ در تبریز متولد شد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته باستانشناسی در دانشگاه تهران گذراند و در سال ۱۳۴۴ با رتبه نخست دانشآموخته شد. سپس با استفاده از بورس شاگردان ممتاز به دانشگاه شیکاگو در ایالت ایلینوی آمریکا رفت و تحصیلات خود را در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری ادامه داد. رساله دکتری او بر باستانشناسی پیش از تاریخ و تمدن بینالنهرین متمرکز بود و تحصیلاتش تا سال ۱۳۵۵ ادامه یافت.
مجیدزاده در همان سال به ایران بازگشت و بهعنوان استادیار در گروه باستانشناسی و تاریخ هنر دانشگاه تهران مشغول به تدریس شد. او در سال ۱۳۵۶ به مرتبه دانشیاری ارتقا یافت و در ادامه فعالیتهای علمی خود، پژوهش و تدریس در حوزه تمدنهای باستانی را پی گرفت.
این باستانشناس پس از بازنشستگی در پاریس زندگی میکرد، اما در دهه ۱۳۸۰ و در پی کشف آثار ارزشمند جیرفت و افزایش نگرانیها درباره حفاریهای غیرمجاز و قاچاق آثار تاریخی این منطقه، به دعوت مسئولان میراث فرهنگی به ایران بازگشت و سرپرستی کاوشهای باستانشناسی جیرفت را بر عهده گرفت.
مجیدزاده در جریان کاوشهای خود در جیرفت، این منطقه را حلقهای مهم در شناخت تاریخ تمدن بشری میدانست و بر این باور بود که یافتههای باستانشناسی حوزه هلیلرود، با قدمتی حدود ۴۳۰۰ سال، میتوانند به تکمیل دانستههای بشر درباره گذشته و تحولات تمدنی کمک کنند.
نام یوسف مجیدزاده با پژوهشهای پیشگامانه درباره جیرفت و تلاش برای معرفی جایگاه این منطقه در تاریخ تمدنهای باستانی گره خورده است؛ میراثی علمی که نقش مهمی در برجستهشدن اهمیت باستانشناختی جنوبشرق ایران دارد.
رئیس موزه ملی ایران درگذشت مجیدزاده را تسلیت گفت
در متن پیام تسلیت جبرئیل نوکنده آمده است: درگذشت استاد فرهیخته، دکتر یوسف مجیدزاده، باستانشناس نامدار ایران، موجب اندوه عمیق جامعه باستانشناسی و فرهنگی کشور شد. فقدان این پژوهشگر برجسته را به خانواده محترم ایشان، استادان و دانشجویان باستانشناسی، همکاران و دوستداران میراث فرهنگی ایران تسلیت میگویم و از درگاه خداوند متعال برای آن زندهیاد آرامش ابدی و برای بازماندگان صبر و شکیبایی آرزو دارم.
دکتر یوسف مجیدزاده از چهرههای تأثیرگذار باستانشناسی ایران بود که بخش مهمی از عمر علمی خود را صرف شناخت، کاوش و معرفی گذشته پرافتخار این سرزمین کرد. دانش گسترده، نگاه پژوهشگرانه و تلاشهای پیگیرانه ایشان در مطالعه دوران پیش از تاریخ و شکلگیری جوامع پیچیده و تمدنهای آغازین، جایگاهی ماندگار در تاریخ باستانشناسی ایران برای ایشان رقم زده است.
کاوشهای دکتر مجیدزاده در تپه قبرستان دشت قزوین، محوطه ازبکی و بهویژه محوطههای باستانی حوزه هلیلرود و جیرفت، از مهمترین بخشهای کارنامه علمی ایشان به شمار میروند. پژوهشهای دکتر مجیدزاده در جیرفت، بهویژه در محوطه کنارصندل، نقش مهمی در جلب توجه جامعه علمی ایران و جهان به اهمیت فرهنگی و تاریخی این منطقه و بازنگری در جایگاه جنوبشرق ایران در مطالعات تمدنهای باستانی داشت. آثار و نوشتههای علمی ایشان درباره آغاز شهرنشینی در ایران، تاریخ و تمدن ایلام و بینالنهرین نیز سهم ارزشمندی در گسترش دانش باستانشناسی و تاریخ این سرزمین داشتهاند.
دکتر مجیدزاده افزون بر دستاوردهای میدانی و پژوهشی، با سالها تدریس و تربیت دانشجویان و انتشار آثار علمی، در انتقال دانش و تجربه به نسلهای بعدی باستانشناسان نیز نقش مؤثری ایفا کرد. حاصل تلاشهای ایشان بخشی ارزشمند از میراث علمی کشور و زمینهای برای پژوهشهای آینده درباره تاریخ و تمدن ایران است.
بیتردید، نام و یاد این استاد گرانقدر در تاریخ باستانشناسی ایران و در حافظه علمی و فرهنگی این سرزمین ماندگار خواهد ماند. موزه ملی ایران فقدان چنین پژوهشگری را ضایعهای برای جامعه میراث فرهنگی کشور میداند و یاد و خدمات علمی ایشان را گرامی میدارد.
