دومین حراج خصوصی کاویان در موزه گالری ماهر ایران‌مال، میزبان آثاری از چهره‌های شاخص هنر مدرن و معاصر ایران بود؛ از تابلوی ۲۷ هزار دلاری سهراب سپهری و اثر ۱۵ هزار دلاری صادق تبریزی تا آثاری از بهمن محصص، رضا درخشانی و جلال شباهنگی. در این میان، فروش اثری از مهرداد فلاح، نقاش معاصر و شاگرد زنده‌یاد تبریزی، در کنار اثر استادش، وجهی متفاوت به این رویداد بخشید و زمینه‌ای برای بازخوانی پیوند میان نسل‌های هنری و تداوم میراث تصویری ایران فراهم کرد.

به گزارش رسیده، مجتمع ایران‌مال تهران در نیمه آبان ۱۴۰۵ میزبان دومین دوره حراج خصوصی «کاویان» بود؛ رویدادی که با گردهم‌آوردن مجموعه‌ای از آثار هنرمندان برجسته هنر مدرن و معاصر ایران، فرصتی برای نمایش و عرضه بخشی از ظرفیت‌های هنر تجسمی کشور فراهم آورد.

این حراج با آیین گشایش خصوصی ویژه مدعوین، روز سه‌شنبه ۱۲ آبان، ساعت ۱۵:۳۰ آغاز شد. بازدید از آثار طی روزهای چهارشنبه و پنجشنبه، از ساعت ۱۰ صبح تا ۲۲ امکان‌پذیر بود و آیین اصلی حراج نیز روز جمعه ۱۵ آبان، ساعت ۱۷ در موزه گالری ماهر، واقع در طبقه G2 ایران‌مال، برگزار شد.

در این دوره از حراج کاویان، آثار هنرمندان دیگری نیز با استقبال خریداران مواجه شد؛ اثری از رضا درخشانی به مبلغ ۹۲ هزار دلار ،تابلویی بدون عنوان از سهراب سپهری به قیمت ۲۷ هزار دلار،اثری از اردشیر محصص به رقم ۷ هزار دلار، نقاشی پروانه اعتمادی به رقم ۱۲ هزار دلار، نقاشی ای از جلال شباهنگی به مبلغ ۵۷۰۰ دلار و تابلویی از بهمن محصص به قیمت ۲۲ هزار دلار به فروش رسیدند.

همچنین تابلویی از مجموعه «عجایب‌المخلوقات» مهرداد فلاح، نقاش معاصر و شاگرد صادق تبریزی با ابعاد ۸۶ در ۸۲ سانتی‌متر و متعلق به سال ۲۰۲۰، به قیمت ۲۲۰۰ دلار به فروش رسید. قرار گرفتن آثار این دو هنرمند در یک رویداد، از منظری فراتر از نتایج اقتصادی حراج قابل توجه بود؛ چراکه ارتباط میان آن‌ها به رابطه استاد و شاگردی و مواجهه دو نسل با میراث تصویری ایران بازمی‌گردد.

مهرداد فلاح، نقاش، پژوهشگر و رئیس بنیاد زنده‌یاد صادق تبریزی، در ارزیابی این رویداد و با اشاره به تداوم حضور آثار تبریزی در حراج‌های داخلی و بین‌المللی، این روند را نشانه‌ای از جایگاه تثبیت‌شده این هنرمند در تاریخ هنر معاصر ایران دانست.

فلاح با ابراز خرسندی از اتفاقات ماه‌های اخیر در بازار هنر درباره آثار هنرمندان سقاخانه از جمله صادق تبریزی اظهار کرد: «من از اتفاقاتی که در ماه‌های اخیر برای آثار هنرمندان سقاخانه در بازار هنر رخ داده، بسیار خوشحالم. حضور آثار این دسته هنرمندان در حراج‌های داخلی و خارج از کشور، آن هم در فاصله زمانی کوتاه، نشان می‌دهد که مکتب سقاخانه همچنان جایگاه خود را حفظ کرده است؛ آن هم در شرایطی که بسیاری از آثار هنرمندان و چهره‌های شناخته‌شده هنر ایران با استقبال چندانی در بازار خرید و فروش مواجه نمی‌شوند.»

او با تأکید بر اهمیت تاریخی تبریزی در شکل‌گیری و تداوم جریان سقاخانه افزود: «تبریزی یکی از پنج نقاش شاخص مکتب سقاخانه است و اهمیت او صرفاً به حضور آثارش در بازار هنر محدود نمی‌شود. آثار این هنرمند در گذر زمان همچنان برای مخاطبان و بازدیدکنندگان جذابیت دارد و نگاه و زبان تصویری او تازگی خود را حفظ کرده است.»

از نگاه فلاح، یکی از مهم‌ترین وجوه تمایز هنر صادق تبریزی، توانایی او در برقراری ارتباط میان میراث تصویری ایران و امکانات بیانی هنر مدرن است؛ پیوندی که نه بر مبنای بازتولید صرف سنت، بلکه از مسیر بازخوانی و دگرگون‌سازی آن شکل گرفته است.

او در توضیح این ویژگی گفت: «یکی از شاخصه‌های مهم کار تبریزی این است که از میراث تصویری و هنری ایران، به‌ویژه مینیاتور و نگارگری، بهره گرفت و آن را به زبانی مدرن تبدیل کرد. او به سراغ سنتی رفت که ریشه‌های عمیقی در تاریخ هنر ایران دارد و کوشید آن را در قالبی تازه و متناسب با نگاه معاصر ارائه کند.»

فلاح با اشاره به استمرار سنت نگارگری از دوران هنرمندانی چون کمال‌الدین بهزاد تا هنر معاصر تصریح کرد: «تبریزی از ظرفیت‌های همان سنت تصویری استفاده کرد، اما آن را صرفاً تکرار نکرد؛ بلکه با بازخوانی و دگرگون‌کردن آن، به شیوه‌ای شخصی و مدرن رسید. به همین دلیل آثارش برای چشم مخاطب امروز نیز جذاب است. به اعتقاد من، سنت در وطن ریشه دارد و مدرنیته در حرکت است؛ هنر تبریزی را می‌توان در نقطه تلاقی این دو جریان فهم کرد.»

این نقاش و پژوهشگر هنر در ادامه تأکید کرد که تداوم توجه به آثار صادق تبریزی در حراج‌های هنری را باید در پیوند با اهمیت تاریخی و ویژگی‌های بصری آثار او بررسی کرد؛ زیرا ارزش و ماندگاری یک هنرمند را نمی‌توان صرفاً با معیارهای اقتصادی سنجید. آنچه به یک هنرمند جایگاهی پایدار می‌بخشد، تأثیر او بر زبان هنر، ظرفیت نوآوری و پیوندی است که میان میراث گذشته و تجربه معاصر برقرار می‌کند.به باور رییس بنیاد تبریزی، حراج‌های خصوصی در ساختار بازار هنر، علاوه بر فراهم‌کردن امکان عرضه و فروش آثار، بستری برای ارتباط میان هنرمندان، مجموعه‌داران، فعالان اقتصادی و علاقه‌مندان هنر ایجاد می‌کنند. تمرکز بر آثار منتخب و مخاطبان تخصصی، این رویدادها را به یکی از مسیرهای گردش آثار و سرمایه در عرصه فرهنگ و هنر تبدیل کرده است.

دومین دوره حراج خصوصی کاویان نیز در چنین بستری برگزار شد؛ رویدادی که با گردهم‌آوردن مجموعه‌ای متنوع از هنرمندان و آثار، علاوه بر ثبت نتایج اقتصادی، فرصتی برای مواجهه با دیدگاه‌ها، تجربه‌ها و زبان‌های تصویری متفاوت در هنر مدرن و معاصر ایران فراهم آورد.

«شکارگاه» درخشانی در صدر فروش حراج؛ «عشاق سوار» تبریزی ۱۵ هزار دلار چکش خورد 

 
اثر ارائه شده در حراج کاویان
«شکارگاه» درخشانی در صدر فروش حراج؛ «عشاق سوار» تبریزی ۱۵ هزار دلار چکش خورد 

 
اثر مهرداد فلاح