ژاله آموزگار: جلال خالقی شیفتگی به شاهنامه را مدیون پسرداییاش بود
3 دقیقه مطالعه
فرهنگی
ژاله آموزگار پژوهشگر فرهنگ و زبانهای باستانی میگوید: وقتی جلال خالقی از ایران میرفت، شیفته شاهنامه بود و این را مدیون پسرداییاش بود.
به گزارش ایرنا، ژاله آموزگار در «شب شاهنامه و جلال خالقیمطلق» در قالب نهصد و چهل و دومین شب از شبهای مجله بخارا که در سالن استادشهناز خانه هنرمندان ایران برگزار شد، اظهار داشت: اکنون میخواهم تا آنجا که مقدور است، دکتر جلال خالقی را از حاشیه بیرون بیاورم، جناب دکتر وقتی از ایران میرفت شیفته شاهنامه بود و این موضوع را مدیون پسرداییاش بود که از نوجوانی او را به زورخانه برده بود و با اشعار حماسی آشنا شده بود.
او ادامه داد: روش او که مورد انتقاد برخی قرار گرفته، روش علمی برای تصحیح متون است. کار او بسیار مشکل و وقتگیر بود، به قول خودش احیای کامل متن غیر ممکن است. او توضیح میدهد که چگونه نسخهنویسان به مناسبتهایی اشعار خودشان را در میان اشعار فردوسی جا میدادند و او با زبان شناسی اشعار اضافه را حذف کرد.
آموزگار گفت: او انتقادها را میپذیرفت و انتقادهای نابهجا را پاسخ میداد. او بسیار ساده و متواضع زیست. افتخار کنیم که هموطنانمان انسانهای بزرگی هستند، کاش ما هم بتوانیم انسان بزرگی باشیم.
سجاد آیدانلو پژوهشگر ادبیات فارسی و استاد تمام دانشگاه نیز با ارسال پیامی تصویری گفت: نبود چنین استاد بزرگی را به جامعه تسلیت عرض میکنم. او از بزرگترین شاهکارشناسان، زبانشناسان و مصححان ایران و جهان بود.
او ادامه داد: شهرت ایشان به نسخه ارزشمندی از شاهنامه فردوسی است. ایشان کار بسیار بزرگی انجام دادند. ابتدا یک تصحیح ارزشمند هشت نسخهای و سپس یک تصحیح مجدد انجام دادند. به جرات میتوان گفت کمتر مصححی را داریم که مانند دکتر خالقی مطلق و با تکیه به روش کاملا علمی تصحیح چنین نسخهای را برعهده گرفته باشد.
وی گفت: همه ما به خاطر جریانسازی جلال خالقی به لحاظ ایجاد یک روش درست برای تصحیح شاهنامه و تاثیر بر روی نسلهای گذشته، همواره مدیون ایشان هستیم. روح آن استاد گرانقدر شاد باد.
محسن مرعشی خواننده و آهنگساز هم اظهار داشت: برای من به عنوان یک موزیسین که سالها در حوزه شاهنامه فعالیت میکنم از ایشان و استاد آموزگار آموختم. تک تک قطعاتی که ما در حوزه شاهنامه ساختیم، نتیجه سالها تلاش است. ایشان واژه به واژه را به من توضیح میدادند و بیان میکردند که در هر کسور چگونه باید برگزار شود و نتیجه این توضیحها ۱۴ قطعه در آلبوم است.
جلال خالقیمطلق، ادیب، پژوهشگر و شاهنامهشناس ایرانی بود که در ۲۰ شهریور ۱۳۱۶ در تهران به دنیا آمد و در ۹ اسفند ۱۴۰۴ در شهر هامبورگ درگذشت. خالقی دورههای تحصیلات دانشگاهی را در آلمان گذراند و در سال ۱۳۴۹ (۱۹۷۰) از دانشگاه کلن در رشتههای شرقشناسی، مردمشناسی و تاریخ قدیم درجه دکتری گرفت. او از سال ۱۳۵۰ (۱۹۷۱) در بخش مطالعات ایرانی در دانشگاه هامبورگ مشغول به تدریس زبان و ادبیات فارسی و فرهنگ ایران بود.
مهمترین دستاورد جلال خالقی مطلق، تصحیح شاهنامه فردوسی است که در هشت دفتر که طی سالهای ۱۳۶۶ تا ۱۳۸۶ در نیویورک زیر نظر احسان یارشاطر انتشار یافت. تصحیح شاهنامه فردوسی، حاصل بیش از 30 سال کار مداوم خالقی در گردآوری و بررسی کهنترین دستنویسهای شاهنامه و مقابله آنها با پیروی از روشهای جدید تصحیح متون است.گ