ارکستر سمفونیک تهران که قرار است بهزودی اثر «خسوف» را در تالار وحدت رویصحنه ببرد، امروز (یکشنبه یازدهم مرداد) پس از چند تمرین در تالار رودکی، به همراهگروه کر و خوانندگان، نخستین تمرین خود را در تالار وحدت پیش برد. اما هنگام تمرینبا مواردی مانند بالاتر بودن صدای کر از ارکستر، ناهماهنگی کر با رهبر و ارکستر مواجهشدیم که به نظر میرسید هنوز به تمرینات بیشتری برای رسیدن به یک اجرای منسجمنیاز است.
به گزارش ایسنا، ارکستر سمفونیک تهران در تازهترین اجرای خود، اثر «خسوف» ساخته محمدسعید شریفیان را با رهبری مهمان آرش امینی و همراهی گروه کر بهرهبری بهرنگ شگرفکار، طی دو شب در ۱۵ و ۱۶ مردادماه ساعت ۲۱ در تالار وحدتاجرا میکند؛ اثری که با الهام از حماسه عاشورا، روایتی موسیقایی از مفاهیم ایثار،آزادگی و حقیقتطلبی را پیش روی مخاطبان قرار میدهد.
گفته میشود این اثر یکی از شاخصترین آثار موسیقی ارکسترال، و با الهام از واقعهعاشورا و حماسه کربلا خلق شده است.
حال همانطور که اشاره شد، امروز به پای تمرین ارکستر سمفونیک تهران برای این اجرانشستیم، و با ناهماهنگی قابل توجه کر با ارکستر و رهبر مواجه شدیم. البته که ایندست از ناهماهنگیها در شرایطی که ارکستر، مدتی است اجراهای منظم ندارد، رهبردائم ندارد و در نتیجه تمرین گروهی هم ندارد، چندان دور از ذهن نیست. با این حالرسیدن به یک اجرای منسجم، آن هم در چند تمرین باقی مانده احتمالا کار آسانینباشد.
در همین راستا، علت را از آرش امینی ـ رهبر مهمان ـ جویا شدیم که او در پاسخ به اینپرسش ایسنا گفت: امروز نخستین جلسه تمرین ما در تالار وحدت و با آکوستیک اینسالن بود. تمرینهای قبلی در تالار رودکی برگزار میشد و طبیعتاً شرایط متفاوتیداشت، حتی خواننده کنار من قرار میگرفت. امروز همه با چیدمان نهایی روی صحنهقرار گرفتند و طبیعی بود که در ابتدای کار نیاز به هماهنگی بیشتری وجود داشته باشد. با این حال، هرچه تمرین جلوتر رفت، هماهنگی میان اعضا بیشتر شد و امیدواریم درتمرینهای باقیمانده که همگی در تالار وحدت برگزار میشود، این انسجام کاملتر همشود.
امینی در جمع خبرنگاران همچنین درباره جزئیات برگزاری اجرای اثر «خسوف» توضیحداد: پروژه «خسوف» با آهنگسازی استاد محمدسعید شریفیان، یکی از مهمترین آثار موسیقی سمفونیک پس از انقلاب است؛ نه فقط در حوزه آثار عاشورایی، بلکه یکی ازآثار شاخص موسیقی معاصر ایران به شمار میرود.
او با اشاره به پیشینه اجرای این اثر اظهار کرد: «خسوف» در سال ۱۳۷۸ به پایان رسیدو حدود سالهای ۱۳۸۰ یا ۱۳۸۱ توسط ارکستر سمفونیک تهران و ارکستر فیلارمونیکرومانی، به رهبری لوریس چکناواریان اجرا شد. در سالهای بعد بارها تمایل به اجرایدوباره آن وجود داشت، اما به دلیل دشواریهای فنی اثر، پیچیدگی ارکستراسیون، نقش بسیار مهم و دشوار گروه کر، تعداد زیاد نوازندگان و نیاز به تمرینات گسترده،امکان اجرای مجدد آن فراهم نشد.
امینی گفت: خوشبختانه امسال با همت بنیاد رودکی، همه امکانات برای اجرای اینپروژه فراهم شد. از اوایل خردادماه مقدمات کار آغاز شد؛ از آمادهسازی و بازنویسینتها گرفته تا برنامهریزی تمرینها. گروه کر به رهبری آقای بهرنگ شگرفکار نیز باکیفیت بسیار حرفهای آماده شد و تمرینات مشترک از تیرماه آغاز شد. تاکنون حدود ۲۰جلسه تمرین برگزار کردهایم و اکنون وارد مرحله تمرین در تالار وحدت شدهایم تا برایاجراهای ۱۵ و ۱۶ مرداد آماده شویم.
*هماهنگی لحظه به لحظهای که الزامی است
پس از او، هادی فیضآبادی به عنوان خواننده درباره حضورش در اجرای «خسوف» گفت: من افتخار دارم بخش کوتاهی را در کنار این مجموعه اجرا کنم. همین که اجرایما بر مبنای یک ارکستر سمفونیک شکل گرفته، برای من بسیار ارزشمند است و حضوردر چنین تجربهای از نظر حرفهای اهمیت زیادی دارد. تلاش میکنم این بخش را بهبهترین شکل ممکن اجرا کنم.
او درباره تفاوت اجرای زنده با ارکستر سمفونیک نسبت به ضبط استودیویی و اجراهایمعمول اظهار کرد: در ضبط استودیویی، معمولاً ابتدا کار ارکستر یا گروه کر ضبطمیشود و سپس بخش آواز به آن اضافه میشود، اما در اجرای زنده همه چیز بهصورتهمزمان اتفاق میافتد و این موضوع شرایط متفاوتی را ایجاد میکند.
این خواننده گفت: در چنین اجراهایی جایگاه خواننده بر اساس نظر رهبر ارکستر تعیینمیشود. معمولاً خواننده یا در کنار رهبر ارکستر قرار میگیرد یا نزدیک گروه کرمیایستد. جایگاهی که روی صحنه دارید و سازهایی که در اطراف شما قرار گرفتهاند،از نظر شنیداری اهمیت زیادی دارند؛ زیرا به خواننده کمک میکند کوک و ارتباط خودرا با ارکستر در طول اجرا حفظ کند. اجرای زنده در کنار ارکستر سمفونیک، تجربهایمتفاوت از یک کنسرت معمول یا ضبط استودیویی است و نیازمند هماهنگی و تمرکزلحظهبهلحظه میان خواننده، ارکستر، گروه کر و رهبر ارکستر است.