سیفالله صمدیان - عکاس، مستندساز و فیلمبردار پیشکسوت سینما - که به مناسبت روز سینما نشان موزه سینما را دریافت کرد، چهرهای است که چهار دهه حضور جدی او در عرصه تصویر، از عکاسی خبری تا همکاری با عباس کیارستمی، در حافظه فرهنگ و هنر ایران ثبت شده است.
به گزارش ایسنا، سیفالله صمدیان که طی مراسمی همزمان با روز ملی سینما، نشان موزه سینما را برای یک عمر تلاش حرفهای در عرصه هنر و تصویر دریافت کرد، در عرصه عکاسی و سینمای مستند چهرهای شناختهشده است و کارنامه جوایز بینالمللی او شامل جایزه ورلد پرس فتو، «یوزپلنگ طلایی» جشنواره تاشکند و دیپلمهای افتخار از مسابقات عکاسی رومانی، سوریه، ژاپن و چین میشود.
این هنرمند که در سال ۱۳۹۴ نشان درجه یک هنری، بالاترین نشان هنری کشور، را دریافت کرد، شاید بیشتر به عنوان برگزارکننده جشن «تصویر سال» که یکی از رویدادهای مهم و حرفهای در حوزه هنرهای تجسمی است، شناخته شود.
همچنین مستند «در جاده با کیارستمی» به کارگردانی و تهیهکنندگی این هنرمند، همزمان با دهمین سالگرد درگذشت عباس کیارستمی، اولین نمایش جهانی خود را در بخش مسابقه فیلمهای مستند سی و یکمین جشنواره بینالمللی فیلم بوسان در کره جنوبی خواهد داشت. صمدیان پیشتر فیلم «۷۶ دقیقه و ۱۵ ثانیه با عباس کیارستمی» را ساخته بود.
سیفالله صمدیان در قالب یک مراسم که برای رونمایی از کتاب عکس و پوسترهای برنده ۴۳ دوره جشنواره فیلم فجر برگزار شد، نشان موزه سینما را دریافت کرد.
آیین رونمایی از نمایشگاه عکس و پوستر برندگان سینمای ایران با نمایش ۳۰ اثر از آثار برنده سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر، در سالن «فردوس» موزه سینمای ایران برگزار شد و نمایشگاه تا جمعه، ۲۷ شهریورماه ادامه خواهد داشت.
در این مراسم که با اجرای وحید رونقی همراه بود، صمدیان در سخنان ابتدایی، درباره جرقه گردآوری آثار برگزیدگان بخش عکس و پوستر جشنواره فیلم فجر گفت: دو سال پیش و در هنگام برگزاری چهل و سومین جشنواره فیلم فجر به منوچهر شاهسواری گفتم که حیف نیست، برندگان بخش عکس و پوستر سینمای ایران که هر سال در کاتالوگ چاپ میشود یا نمیشود را در یک مجموعه گردآوری نکردهاید؟ پاسخ داد که اگر همت این کار را داری که انجام بدهید، ما هم مشتاق هستیم. ما هم که عاشق کار و قبول کردیم. از دو سال قبل و با کمک مدیر روابطعمومی جشنواره فیلم فجر یعنی مسعود نجفی و دیگر همکاران در موزه سینما و همچنین، عکاسانی که با آنها امکان ارتباط داشتیم، تماس میگرفتیم و از آنها عکس درخواست میکردیم.
او درباره نبودن فهرست جامعی از برندگان بخش اقلام تبلیغاتی جشنواره فیلم فجر متذکر شد: این دوره هم به همت فاطمه محمدی - مدیر موزه سینمای ایران - و حس مثبتی که نسبت به این رونمایی در روز ملی سینما وجود داشت، کتاب در دو، سه هفته گذشته به شکل فشرده و با دقت جمعبندی شد و به مرحلهای رسید که فکر کردیم در سالن فردوس، ۳۱ قاب از آثار برتر سینمای ایران را به نمایش بگذاریم که شامل ۱۶ عکس و ۱۵ طرح پوستر است. آثار به شکلی انتخاب شدهاند که فقط برندگان سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر در بخش عکاسی را در بر میگیرد و اگر کسی چند بار موفق به دریافت سیمرغ شده است، حتما یک اثر از او در اینجا حضور دارد. ۳ نفر در فهرستی که ما درآوردیم، جا افتاده بودند؛ چون جایی ثبت نشده بود.
صمدیان یادآور شد: این کتاب همچنان در مرحله چاپ دیجیتال است و چند عنوان از کتاب به عنوان نمونه اینجاست.
سپس ابراهیم حقیقی - طراح گرافیک - پشت ترییون قرار گرفت و راجع به نحوه همکاری خودش با بنیاد سینمایی فارابی در ایام جوانی عنوان کرد: بنیاد سینمایی فارابی در سال ۱۳۶۲ تاسیس شد و سیدمحمد بهشتی از من برای طراحی آرم بنیاد دعوت کرد. این همکاری و تداومش از آن نشان فارابی آغاز شد که در حقیقت، باعث متصل شدن من به بدنه سینمای ایران میشود.
او درباره نحوه ورود زبان انگلیسی به فرآیند طراحی پوستر سینمایی در ایران گفت: بعد چند سال که تصمیم گرفته میشود فیلمهای شاخص ایرانی به جشنوارههای خارجی برود، ایرج تقیپور و علیرضا شجاع نوری مسئول انجام آن میشوند. تعداد زیادی از پوسترها در آن سالها دارای نوشته انگلیسی میشوند و برای اولین بار، علاوه بر زبان فارسی، پوستر انگلیسی هم برای آثار طراحی میشود. پوسترهایی شاخصتر و با کلاس اروپایی.
او روند هنری شدن طراحی پوستر در سینمای ایران را اینگونه تشریح کرد: همچنان پوسترهای سر در سینما، مهمترین و نخستین وجهه تبلیغاتی سینما بود که به آنها پوسترهای تک لیستی میگفتند. همه فیلمها دارای پوستر تک لیستی که همان ابعاد ۱۰۰ در ۷۰ است، نبودند. طراحانی نخبه داشتیم مثل آقای هدایت، باطنی و عزیزانی دیگر که پوسترهای سر در سینما را میکشیدند و شیوه رایجی بود. اگر الآن در موزه سینما قدم بزنید یا تاریخچه طراحی پوستر سینمای ایران را مرور کنید، نمونههای فراوانی از آن را مشاهده خواهید کرد که به جز جنس خود فیلم که پر از مشت و لگد، کافه، کاباره و رقص و همهچیز است، آن پوسترها هم همین حال و هوا را داشتند و ملغمه رنگینی از اینها بودند. عوض کردن این سلیقه بسیار سخت بود و تهیهکنندگان هم رضایت نمیدادند که چنین اتفاقی بیفتد. با هزینه بنیاد سینمایی فارابی تصمیم گرفته شد که فیلمها، دارای دو پوستر شوند که یک پوستر را هنرمندان لالهزار یا پاساژ پلاسکو میکشیدند و دیگری هم که به آن پوستر هنری یا روشنفکرانه میگفتند.
این هنرمند و طراح ادامه داد: مرتضی ممیز، قباد شیوا، آیدین آغداشلو، فرشید مثقالی و من، مامور شده بودیم تا این پوسترهای روشنفکرانه را طراحی کنیم. این کار باعث رایج شدن یک متلک شده بود که ما برای خیابان انقلاب به بالا پوستر میزنیم و بقیه هم برای خیابان انقلاب به پایین پوستر میزنند. اینگونه شد که پوستر باعث تقسیم جغرافیای شهر شده بود. کاش، سیفالله صمدیان به این پوسترهایی که ما برای جشنوارهها طراحی کردیم هم نگاهی بیاندازد. همچنین، ما بروشورهای تک لت یا دو لت هم طراحی میکردیم که اطلاعات آثار را به جشنوارهها بدهیم و امیدوارم موزه سینما، این نوع پوسترها را هم در اختیار داشته باشد. آنها هم بلا استثنا دارای گرافیک کار شده درخشانی روی جلد هستند. از منظر گرافیکی میگویم که آن بروشورها هم علاوه بر پوسترها، برای ارجاع دادن گرافیک نوین درخشان سینمای ایران قابل استناد هستند. این پوسترها و بروشورها قابلیت رقابت با پوسترها و تراکت های آثار دیگر کشورهای جهان را داشتند و بسیار شاخص و معروف شده بودند.
این هنرمند پس از روایت خاطراتی درباره طراحی پوستر فیلم «هامون» در بخش دیگری از سخنانش با صحبت راجع به نحوه شکلگیری جلد اول کتاب «پوسترهای سینمای ایران» گفت: جا دارد یادی کنم از مسعود محرابی - مدیر مجله فیلم - و محمودرضا بهمن پور - مدیر نشر نظر - که هر دو در گردآوری کتاب «پوسترهای سینمای ایران» نقش بیبدیلی ایفا کردند. قرار بود با همراهی محرابی، جلد دوم این کتاب منتشر شود که تا آن سالی که مسعود زنده و محمودرضا هم بود، کتاب گردآوری شد به صورتی که مقدمهای هم برای آن نوشتم. متاسفانه، بعد از فوت مسعود محرابی و تغییرات مجله فیلم، روند چاپ کتاب دیگر پیگیری نشد اما محمودرضا ادامه داد و تمام آثار را تا سال ۱۴۰۲ جمعآوری کرد و یک کتاب جامع و کاملی است از پوسترهایی که مسعود محرابی و محمودرضا بهمن پور هر کدام به نحوی توانستند آنها را جمعآوری کنند. بینظیر است اما متاسفانه، با بیمار شدن محمودرضا بهمن پور هم باز این کتاب به سرانجام نرسید.
حقیقی اظهار کرد: امیدوارم یک روز، کسی که دلش برای پوسترهای سینما میسوزد، اقدامی برای چاپ این کتاب کند. موضوع، سرمایه است و چاپ آن، هزینه هنگفتی دارد.
در انتهای نشست «مروری بر تاریخ عکس و پوستر در سینمای ایران»، رونقی از فاطمه محمدی - مدیر موزه سینمای ایران - و سیفالله صمدیان - عکاس و فیلمساز - دعوت کرد تا در کنار ابراهیم حقیقی - مدیر هنری و طراح گرافیک - از کتاب نمایشگاه عکس و پوستر برندگان سینمای ایران با نمایش ۳۰ اثر از آثار برنده سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر رونمایی کنند.