«آگاتا کریستی» را بیشتر با رمانهای جناییاش میشناسیم، اما برای پرداختن به این نویسنده ماندگار، اینبار جنبهای کمتر دیدهشده از زندگی او را روایت میکنیم: عشق جدی و حرفهای این نویسنده به عکاسی.
به گزارش ایسنا، «آگاتا کریستی» که تولدش تقریبا همزمان با آفرینش شخصیت «دختر کداک» توسط شرکت «کُداک» بود، از نوجوانی خود تا سالهای پایانی عمر دوربین را کنار نگذاشت و در سفرهای خانوادگی، آلبومهای شخصی و کاوشهای باستانشناسی همسرش «مکس مالووان» به عکاسی پرداخت، تا جایی که در دهه ۱۹۳۰ عکاس رسمی گروه کاوش در بینالنهرین شد و تصاویری گرفت که هم سند تاریخیاند و هم نشانههایی از نگاه مدرنیستی دارند. حتی شاید بتوان گفت که عکس و عکاسی در داستانهای او نقشی کلیدی داشتهاند. اکنون در سالروز تولد این نویسنده به سراغ نمایشگاهی در کتابخانه بریتانیا میرویم که این بُعد پنهان را در کنار دوربین، آلبومها و دستنوشتههایش به نمایش خواهد گذاشت.
از اسناد گردآوریشده عیان است که «کریستی» عکاسی تمامعیار بود. شماری از این عکسها ماه آینده میلادی در کتابخانه بریتانیا در نمایشگاه «آگاتا کریستی: جهانی از رمز و راز» به نمایش گذاشته میشود. این نمایشگاه به مناسبت پنجاهمین سالگرد درگذشت نویسنده، در کنار نمایش دفترهای یادداشت و دستنوشتههای «کریستی»، ماشین تحریر سال ۱۹۳۷ او و بازسازی تماماندازه واگن قطار اورینت اکسپرس دهه ۱۹۲۰، دوربین لایکا DRP III و آلبومهای عکسش برگزار میشود و بانوی داستانهای جنایی میخکوبکننده را در کانون توجه قرار میدهد.
/ملکه داستانهای جنایی یا عکاسی؟
«آگاتا کریستی» در مصر در سال ۱۹۳۱
این عکسها را میتوان سندی افسونکننده از مقطعی از تاریخ انگلستان دانست که به لطف ازدواج دوم «کریستی» با باستانشناسی به نام «مکس مالووان» تصاویر زیبایی از عصر طلایی باستانشناسی ارائه میکنند. این نویسنده داستانهای معمایی، از دهه ۱۹۳۰ میلادی، «مکس مالووان» را در مجموعهای از کاوشها در بیابانهای بینالنهرین باستان همراهی کرد و خیلی زود عکاس رسمی گروه کاوش شد.
/ملکه داستانهای جنایی یا عکاسی؟
آلبوم «آگاتا کریستی» از سفر به مصر در ۱۹۰۷
«پیپا اولدفیلد»، گردآورنده آثار نمایشگاه مذکور و تاریخنگار عکاسی، که با پژوهش خود شور و استعداد این نویسنده ملقب به «ملکه جنایت» را برای عکاسی آشکار کرد، در پژوهش خود نشان میدهد که تا چه اندازه عکاسان و عکسهای انواع مختلف در سراسر داستانهای «کریستی» پراکندهاند و در بسیاری موارد بهعنوان نقاط کلیدی طرح داستان عمل میکنند. برای نمونه یک عکس کمک میکند انگیزه و هویت قاتل در داستان «آینه از پهلو ترک خورد» (۱۹۶۲) کشف شود.
/ملکه داستانهای جنایی یا عکاسی؟
«آگاتا کریستی» حین عکاسی از یک مجسمه آشوری در عراق
کریستی در سفر دور دنیا در سال ۱۹۲۲ با نخستین شوهرش «آرچیبالد کریستی» نیز عکس گرفت. «کریستی» این سفر را «یکی از هیجانانگیزترین چیزهایی که تا به حال برایش اتفاق افتاده» توصیف کرد. این عکسها نشان میدهند او تلاش کرده بود سوژههایش را با دقت بیشتری ترکیببندی و قاببندی کند و به این بیندیشد که چگونه یک داستان را روایت کند.
«اولدفیلد» درباره یکی از این عکسها که در محوطه «تل براک» در سوریه در سال ۱۹۳۸ گرفته شده است، گفت: «از نگاهی، این عکس صرفا مستندنگاری یک کاوش است، اما اشتراک زیادی هم با عکاسی مدرنیستی دارد: زاویه دید رو به پایین، خطوط مورب و سایه عمیق. تصویر واقعا چشمگیر است.»
شاید منطقی باشد که کریستی به کیفیتهای صوری یک تصویر و قواعد ترکیببندی علاقهمند باشد. او در رمانهایش هم به فرم بسیار سختگیر بود.
آگاتا کریستی که در ۱۸۹۰ در جنوب انگلستان متولد شد، به پرفروشترین نویسنده داستانهای جنایی در جهان تبدیل شد و آثارش در حدود ۲ میلیارد نسخه و به ۴۴ زبان به فروش رفته است.
