بهرام بیضایی جاودانه شد

یادداشت / محمد حقیقت

3 دقیقه مطالعه
سینمای ایران / یادداشت ها
بهرام بیضایی جاودانه شد
نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق/ بهرام بیضایی سرتا پا عاشق بود، این را می‌توان در مجموعه آثار نمایشی و سینمایی‌اش و همچنین صحبت‌های او به خوبی دید. در سالن سینما بودم که خبر درگذشت بهرام بیضایی بزرگ روی موبایلم ظاهر شد؛ در یک لحظه تمام خاطراتی که با او داشتم زنده شد، از سفرها، شب‌گردی‌ها در پاریس، رفتن به جشنواره سه قاره در اولین دوره برگزاری آن در ۱۹۷۹ ، که فیلم «کلاغ» بیضایی در بخش مسابقه پذیرفته شده بود… و سپس با «شاید وقتی دیگر» در همین جشنواره، و همراهی با او در سینماتک فرانسه برای فیلم دیدن و… بعد از دیدن خبر درگذشت بیضایی، شب که به خانه رسیدم نتوانستم بخوابم! تمام فیلم‌هایش در ذهنم رژه می‌رفتند، یادم بود که در ایران جدا از «رگبار»، « سفر» را که دیدم حیرت زده مدت‌ها این «زمرد ناب سینمایی» مرا به خود مشغول کرد ، افسون آن شدم به خاطر موضوع آن، پرداخت درخشان سینمایی، و همه چیزش نفس یک سینمادوست را در سینه حبس می کرد، تاثیراتش از سینمای نیورالیسم، از یک سو، فلینی، پازولینی، دیسکا فوق العاده بود بدون اینکه کپی کرده باشد، بیضایی خود خلاق است. وقتی به فرانسه آمدم و راهم به سینماتک باز شد، از مدیر آنجا خانم ماری مریسون و دستیارش الن مارشان، درخواست کردم مرور بر آثار بیضایی را که نمی‌شناختند بگذارند. هنگامیکه همه چیز آماده شد چند منتقدی مثل آقای رافایل باسان و خانم کورین مک مولین، را تشویق به دیدن آثارش بیضایی کردم. این مرور بر آثار از ۱۴ دسامبر ۱۹۷۹ با فیلم‌های رگبار، سفر، غریبه و مه، و کلاغ برپا شد. منتقدین مقالات ستایش‌آمیزی در باره کارهایش نوشتند که همه آنها را جمع آوری کرده‌ام. در آن زمان که با بهرام بیضایی در ارتباط بودم، در پاسخ به نامه‌هایم، -حدود بیست نامه از وی دارم- که حاوی مسایل گوناگون است و می توان موقعیت وی و سینمای ایران در آن زمان در آنها دید، وی با نثری که ویژه اوست مسایل آن زمان را انعکاس داده که این نامه‌ها را روزی منتشر خواهم کرد. از بین آثار سینمایی‌اش که بارها دیده‌ام، «رگبار»، «سفر» و «باشو غریبه کوچک» برایم جایگاه ویژه‌تری دارند. در ضمن همین امروز ،باز دوباره به دیدن فیلم «سفر» نشستم و دو بار آن را دیدم. این اثر ناب، همچنان برایم بعد از گذشت سال‌ها (سفر در سال ۱۳۵۱ ساخته شده) ، یک شاهکار تمام عیار است اغراق نمی‌کنم با همین یک فیلم ۳۵ دقیقه‌ای سفر، برایم بهرام بیضایی، به جاودانی پیوسته است؛ سفر خوش بهرام گرامی (پاریس ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵) شرح عکس: همراه بهرام بیضایی در بلوار مونپانرناس نزدیک کافه سلکت - در سال/ ۱۹۷۹ / ۱۹۸۰/