نقدی بر رمان نوشته نرگس راسخ
درباره «رخشان»؛ عاشقانهای جذاب
*جبار آذین: سفری آغاز میشود که آغازگر و فرجام بخش آن، انسان و زنی به نام "رخشان " است.
5 دقیقه مطالعه
فرهنگی

سفر رخشان از دنیای وهم و خیال و رویا و یادماندهها و واقعیتهایی از جنس زندگی،شکل میگیرد تا زندگی را بازی کند و بازیگران صحنههای نمایش زندگیاش، گرچه از بلور هستند، ولی در بازیابی و ایفای نقش رخشان، جز تکرار بازیهای تکراری زندگی خود، با تازهها و پویایی، سنخیت چندانی ندارند و رخشان باید برای شناخت شخصیت خود و سازندگی خویش، از چراغهای عشق و آگاهی بهره گیرد و در این راه، نیازمند مراد و مشوق است.
کشمکشها و کلنجارهای درونی و بیرونی و خانوادگی و اجتماعی و موانع و مشکلات و غمها و شادیها برای آبدیده و پخته شدن او به صف میشوند تا او با شور و شوق با مهر از رخشنده و مامان گلی و بزرگی و بابا هوشنگ و ایرج و پرویز و فرهاد و مهربان و شریف به مهرآذین برسد و طی این وادیها بدون نشانهها تا رسیدن به دریای عشق و آگاهی و پیوستن به آرش آرامش، ممکن نیست و رخشان در این راه، خم میشود، ترک بر میدارد، زمین میخورد، ولی نمیشکند تا راهش را بیابد.
او در هر لحظه، از عشق و آگاهی مدد میگیرد تا همراه آرش، وجودش را با مهر و عشق و آگاهی، آذین بندد و در اقیانوس بیپایان عشق جاودان شناور بماند و رخشان در این روشنکده، خود عشق میشود و شیدایی و در مانایی عشق و اندیشه، میدرخشد تا روشنای راه رخشانهای دیگر باشد.
رمان عاشقانه انسانی، خانوادگی و اجتماعی زن محور "رخشان" در بیست و سه فصل نوشته و توسط نشر وزان منتشر شده و از همان فصل زیبای نخست، خواننده را مشتاق و مسحور فضا و داستان و شخصیت اصلی خود میکند و با ورود او به پیچ و خمهای زندگی خانوادگی و اجتماعی، مخاطب را با رخشان و سایر کاراکترها،همراه و همدل مینماید و در فصلهای مختلف، خواننده با تغییر و تحول تدریجی و مستمر رخشان و عبور او از چالشها و جهالتها تا رسیدنش به بلوغ اندیشه و آگاهی و معجزه عشق با ساختن دنیایی متفاوت از جهانهای کوچک رخشانهای دیروز همنوا میشود و در فرجام،چراغی میشود فرا روی رخشانهای شیدای امروز و فردای کشور.
رمان جذاب و پر تعلیق و سرشار از کشش رخشان که با اندیشه و قلم نو و نوین به نگارش درآمده و در داستان سازی بر ریلهای زندگی واقعی و ستارههای آسمان تخیل و پردازش باورپذیر و ملموس شخصیتها و قهرمانهای خاکستری عشق و نو اندیش،ترسیم و تصویر تاثیرگذار فضاها و موقعیتها و کشمکشهای درونی و بیرونی شخصیتها،گزینش سنجیده و مناسب و نغز دیالوگهای منطبق با ابعاد شخصیتی کاراکترها، نگارش جذاب و گیرا و توضیحها و توصیفهای نوآور و خلاق و...موفق است، سومین رمان هنرمند و نویسنده توانا و نواندیش و مستعد"نرگس راسخ" است.
از این نویسنده متعهد، پیشتر دو رمان خوب و خواندنی "زندگی دو روزه" و "شوخی در دست تعمیر است" چاپ و منتشر شده و با استقبال اهالی قلم و هنر و دوستداران رمانهای فاخر انسانی و اجتماعی رو به رو شده است.
نرگس راسخ متولد ۱۳۵۱ و کارشناس ارشد رشته تاریخ، دوره اسلامی است و نگارش داستانهای کوتاه طنز "ماجراهای من و بابام"و چاپ مقاله پژوهشی "زنان هخامنشی"در مجله دانش و مردم را در کارنامه هنری خود به ثبت رسانده است.
شیوایی قلم، نثر روان، نگرش محققانه و روانشناسانه با تکیه بر دانشهای اجتماعی و الهی و هنری و شناخت خوب از سبکها و شیوههای ادبی و هنری و تلاش برای گسترش آگاهی با برافراشتن پرچم عشق زیبای انسانی و... از ویژگیهای اندیشه و نوشتار این خانم نویسنده است.
آنچه این رمان زیبا و جذاب را کمی تا قسمتی دچار گریز از محوریت داستانپردازی کرده، خارج شدن عنان اختیار رخشان در برخی فصول رمان از موجودیت داستانی و تبدیل شدنش به یک معلم اخلاق و اندیشه است که مستقیم و غیرمستقیم به خواننده درسهای معرفتی و دریافتهای شخصیتیاش را ارائه میکند. گرچه انتقال اطلاعات از طریق کاراکتر رخشان به عنوان دختر و زنی که مسیر بلوغ را طی میکند، مقبول است، اما وقتی تبدیل به معلم خواننده رمان میشود، به دلنشینی نثر و محتوای کتاب، خدشه وارد میکند.
نکته دیگر در ارتباط با ورود و خروج فردی به نام چنگیز بنیادی در برههای از زندگی رخشان است.او که بعد مشخص میشود، کلاهبردار است، برای ادامه رابطه با رخشان، خرجهای هنگفت میکند، در حالی که رخشان یک دختر کارمند، با درآمدی معمولی است و معمولا چنگیزها برای سوءاستفاده به سراغ افراد مالدار و ملکدار و ثروتمند میروند، با آنکه در انتها روشن میشود که چنگیز اجیر پرویز عموی رخشان بوده، اما این اطلاعات، تغییری در ارتباط نامعقول او با رخشان ایجاد نمیکند و...
بهرغم برخی کاستیهای نگارشی و محتوایی، امتیازهای فراوان رمان بسیار خوب رخشان، آن را در ردیف بهترین رمانهای زن محور اجتماعی چهار دهه اخیر جای داده است که جای تبریک به این نویسنده ارجمند را دارد که همسر هنرمند خوب سینما و تئاتر و تلویزیون حسین سحرخیز است.
امید که آثار آتی زیبای نرگس راسخ و خود او را در کنار آثار و نویسندگان شاخص ایران و جهان ببینیم.