بررسی نقوش نمادین و اسطورهای فرشهای سلیمانی
3 دقیقه مطالعه
فرهنگی و هنری
پروژه بررسی نقوش نمادین و اسطورهای فرشهای سلیمانی، با هدف حفظ نقشهای باقیمانده از این نمونه فرشها که صحنههایی از زندگی حضرت سلیمان را به همراه اجنه و حیوانات به تصویر میکشد در گروه پژوهشی هنرهای سنتی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری انجام شد.
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، آزاده پشوتنیزاده مجری طرح بررسی نقوش نمادین و اسطورهای فرشهای سلیمانی 23 مرداد 1401با اعلام این خبر گفت: از اهداف اصلی گروه هنرهای سنتی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری حفظ، ترویج و احیاء هنرهای اصیل و بومی ایران است از اینروی، حفظ نقشهای باقیمانده از این نمونه فرشها و تصحیح تعابیر گوناگون که محققان یا بافندگان بر این نقوش داشتهاند، یکی از اهداف اصلی این پژوهش است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری با بیاناینکه فرشهای سلیمانی به فرشهایی اطلاق میشودکه صحنههایی از زندگی حضرت سلیمان را به همراه اجنه و حیوانات به تصویر میکشد افزود: سلیمان، پیامبر و پادشاهی است که شرح زندگی خاص وی درکتب مقدس دینی، علیالخصوص کتب آسمانی قرآن و تورات بارها و بارها به میان آمده است.
او تصریحکرد: در دست داشتن قدرت باد، ازدواج با ملکه صبا و سروری بر اجنه و نیروهای متافیزیکی نادیدنی از برجستهترین صحنههای تصویرگری بافندگان فرش سلیمانی در ایران بوده است.
مجری طرح بررسی نقوش نمادین و اسطورهای فرشهای سلیمانی گفت: نبود توجه به این نمونه از فرش که مدتهاست به دلیل وجود نقوش اجنه و واهمه بافندگان از «جن» بافته نمیشود مسبب نابودی این فرش و علیالخصوص فراموشی نقوش آن شده، لذا واکاوی نقوش و ارائه تصویر دقیقی از اجنه و موجودات متافیزیکی این فرشها، بیم و واهمه را میزداید و تمایل بافندگان را به بازبافی و نهایتاً جاودانه ماندن نقوش اصیل آن ترغیب میکند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری افزود: فرشهای سلیمانی به دو دسته تقسیم میشوند؛ نخست فرشهایی با هدف تصویرسازی داستان حضرت سلیمان(ع) بصورت رئال(واقعی) که گرچه بافنده یا محل بافت آن مشخص نیست اما دارای نقشه و الگوی کاملا دقیق هستند و دوم فرشهایی که ساختار غیر واقعی و بدوی داشته ، در فارس بافته می شدهاند و ذهنی بافندکه به نام «عرب جنی » شهرت دارند .
او خاطرنشانکرد: دسته دوم با توجه به رنگ زمینه به دو دسته اصلی سفید و آبی تقسیم میشوند این نمونه فرش حاوی نقوش متنوع و متعدد از جاندران،گیاهان و موجوداتی است که اجنه خوانده میشوند و ایزد بانوی ناهید(آب)تنها نقش مشترک در تمام نمونهها است.
پشوتنیزاده با بیان اینکه در تمام ایران، تعداد انگشتشماری از فرشهای سلیمانی در هر دو گروه وجود دارد تصریحکرد: در نمونه نخست فقط دو عدد در موزه ملی فرش وجود دارد و از نمونه دوم که به «عربجنی» شهرت دارد، هیچ نمونه اصیلی در ایران وجود ندارد مگر یکی که اخیراً به سفارش موزه خصوصی فرش فارس بازبافی شده است.