درباره فیلم کوتاه «ما قبلاً ممنوع بودیم» و کارگردانش؛ صبا قاسمی

وجود امکانات، داشتن آزادی عمل بیشتر و ایجاد شرایط آسان برای فیلمسازی در مقایسه با ایران، شاید بیشترین دلایل کوچ فیلمسازان جوان باشد. صبا قاسمی سینماگر ایرانی ساکن انگلیس یکی از این هنرمندان عرصه فیلمسازی‌ست که ساخت فیلم‌ را با پیشینه علمی و دانشگاهی آغاز کرده. این فیلمساز جوان ایرانی ساکن لندن، در زمینه‌های کارگردانی، نوشتن فیلمنامه‌، طراحی صحنه و لباس فعالیت می‌کند. صبا قاسمی فارغ تحصیل رشته کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی از دانشگاه هنر تهران است. او مدرک دیگر کارشناسی ارشد خودش را در رشته تولید فیلم و تلویزیون از مدرسه مت‌فیلم (۲۰۲۴) گرفته. این فیلمساز جوان، پایان‌نامه‌ تحصیلی‌اش را با موفقیت به پایان رساند. قاسمی با فیلم‌هایی که تاکنون ساخته، توانسته است موفقیت‌هایی در سطح بین‌المللی به دست آورد؛ فیلم «قلعه» او جایزه بهترین کارگردانی و همچنین جایزه بهترین فیلم کوتاه را از جشنواره‌های بین‌المللی فیلم موناکو، راجستان و آریزونا دریافت کرد. «ماسک» دیگر فیلم صبا قاسمی‌ست که با آن توانست جایزه بهترین فیلم کوتاه را از جشنواره‌های بین‌المللی امبرلایت و سینچون ایمیج کسب کند. یکی دیگر از فیلم‌های کوتاه او، «ما قبلاً ممنوع بودیم» است که به موضوع حجاب در ایران می‌پردازد. «ما قبلاً ممنوع بودیم» در سال ۲۰۲۵ جایزه بهترین فیلم تولید شده با تلفن هوشمند را از جشنواره فیلم «لی فید» انگلستان گرفت و همچنین توانست همان سال بهترین فیلم کوتاه موبایل را از جشنواره «شورت+سویت یورکشایر» دریافت کند. صبا قاسمی سینما را زیر نظر کارگردانانی مانند اصغر فرهادی و شهرام مکری آموزش دیده و به عنوان یکی از اعضای هیات داوران جشنواره‌های بین‌المللی فیلم امید و کورنوال فعالیت می‌کند. «ترک ایلینگ» فیلم کوتاه دیگری‌ست که صبا قاسمی برای فارغ‌تحصیلی‌اش از مدرسه مت‌فیلم در مقطه کارشناسی ارشد ساخت. /******/ درباره فیلم کوتاه «ما قبلاً ممنوع بودیم» / فیلم کوتاه «ما قبلاً ممنوع بودیم» در مدت پنج دقیقه، به یکی از پردغدغه‌ترین موضوعات جامعه ایران می‌پردازد؛ حجاب زنان در ایران! فیلمساز با بهره‌گیری هوشمندانه از یک نمایش عروسکی خیابانی، که در پیاده‌روی خیابانی در تهران اجرا می‌شود، دوربین‌اش را به تورنتو می‌‌برد تا شنونده روایت زنان و دخترانی شود که هر کدام‌شان درباره محدودیت‌هایی حرف می‌زنند که در مورد پوشش لباس‌شان در ایران داشتند. «ما قبلاً ممنوع بودیم» بدون آن که بخواهد نگاه صرفاً جانبدارانه در مورد موضوع حجاب داشته باشد، با تمهیدی در پوشاندن چهره کسانی که در باره حجاب حرف می‌زنند، بر نوعی گسست ناخواسته اشخاص مصاحبه شونده از جامعه ایران تاکید می‌کند. اگر فیلم‌های کوتاه را پله‌های نخست نردبان فیلمسازی و مسیری درست برای رسیدن به مرحله‌ای از بلوغ سینمایی و کارگردانی فیلم‌های بلند بدانیم، آن زمان اهمیت و توجه بیشتر نسبت این گونه فیلمسازی مشخص‌تر می‌شود. صبا قاسمی با «ما قبلاً ممنوع بودیم» گام‌های محکمی در این مسیر و در شروع صعود هنری‌اش برداشته است. این فیلم کوتاه در مدت زمان پنج‌ دقیقه‌ای خود، بیانی بدون لکنت از موضوع حجاب را به تماشاگر ارائه می‌دهد. از حالا با اطمینان می‌توان گفت با توجه به موفقیت‌هایی که این سینماگر جوان با آثارش در فستیوال‌های گوناگون داشته، باید چشم‌ انتظار ظهور یک کارگردان زن موفق در سینما باشیم. «ما قبلاً ممنوع بودیم» به کارگردانی صبا قاسمی، محصول سال ۲۰۲۳ است و تدوین آن را میر نونچی انجام داده…