"کوششعلی دهباشی"؛ ادیب، مورخ و روزنامه نگار فرزانه

یادداشت / جبار آذین

4 دقیقه مطالعه
"کوششعلی دهباشی"؛ ادیب، مورخ و روزنامه نگار فرزانه
علی دهباشی بدون تردید از بزرگان و بلند همتان والای عرصه‌های ادب و هنر و تاریخ و پژوهش و رسانه کشور است و کوشش‌ها و خدمات شایسته و تاثیرگذار و تعیین‌کننده او به تاریخ ادب و هنر و مشایخ ادبی و هنری،از این مورخ و نویسنده فعال،چهره‌ای ارزشمند در تاریخ ادب و هنر ایران زمین به یادگار نهاده است. شیفتگی به ادبیات و تاریخ، قلم شیوا، دانش وسیع و همت سترگ در ارائه ده‌ها کتاب و مجموعه پژوهشی تاریخی، ادبی و هنری و اهتمام مستمر در برگزاری نشست‌های تخصصی ادبی و هنری با حضور فرهیختگان حوزه‌های علم و ادب و هنر و رسانه و صدها اقدام سترگ در این راستا دهباشی را در جایگاهی شایسته و مورد توجه اهالی قلم و هنر و رسانه قرار داده است.او سال‌ها در معرفی و شناسایی شخصیت‌ها و آثار ادبی کهن و معاصر و ثبت تاریخی این آثار مهم، کوشیده و نسل‌های مختلف و ویژه جوانان و پژوهشگران را با گنجینه‌های ادب و هنر کشور آشنا و همراه کرده است. به پاس تلاش‌های او نگاهی به زندگی و فعالیت‌هایش داریم. علی‌اکبر جعفردهباشی شهره به علی دهباشی سردبیر مجله‌های بخارا و سمرقند، زاده هزار و سیصد و سی هشت در قزوین است. او همزمان با تحصیل سال‌های آخر دوران ابتدایی در یک چاپخانه هم مشغول فعالیت شد. او در آنجا تصحیح‌گر نمونه‌های چاپی چندین انتشاراتی بود و از همان زمان با برخی از چهره‌های مطرح فرهنگی و ادبی آشنا و وارد عرصه‌های ادب و فرهنگ شد. دهباشی از نوجوانی با تهیه خلاق چند روزنامه دیواری جذاب و پرمحتوا، بخشی از توانایی‌ها و ذوقیاتش را نشان داد و در ادامه به کار روزنامه‌نگاری روی آورد. او از پیش از انقلاب در این زمینه فعال بود و با شمس آل‌احمد در انتشارات رواق که ناشر آثار زنده یاد جلال آل‌احمد بود همکاری می‌کرد. دهباشی در طول فعالیت‌های روزنامه‌نگاری خود با نشریات مهمی از جمله آرش، برج، چراغ، دنیای سخن، آدینه و دفتر همکاری مستمر داشت. او به مدت هفت سال سردبیر ماهنامه معتبر کلک بود که در زمینه‌های فرهنگ، ادبیات و ایران شناسی فعالیت می‌کرد. علی دهباشی از سال هفتاد و هفت سردبیری مجله وزین بخارا را به عهده دارد. او در این نشریه ویژه نامه‌های ارزشمندی درباره نویسندگان شاخص جهان منتشر کرده است. برگزاری آیین شب‌های بخارا که در آن‌ها از بزرگان ادب، فرهنگ و هنر تجلیل می‌شود و همچنین برگزاری برنامه صبح پنجشنبه‌های بخارا که در آن‌ها با شخصیت‌های ادبی و هنر دیدار و گفت‌وگو می‌گردد از جمله اقدام‌های بزرگ فرهنگی دهباشی است. این نویسنده و هنرمند شاخص با انتشار آثار مهم و مانایی به فرهنگ و ادب و هنر و ادیبان و هنرمندان ایران خدماتی شایان کرده و اغلب این آثار مانند ویژه نامه‌های پر ارزش بخارا مورد توجه و مرجع قرار گرفته‌اند. برخی از آثار مکتوب علی دهباشی که بیش از چهل و پنج کتاب است و با عنوان "به کوشش علی دهباشی" منتشر می‌شود و ایرج پزشکزاد نویسنده نامدار کشور او را "کوششعلی دهباشی" خوانده است، عبارتنداز؛ آثارالعجم "فرصت الدوله شیرازی"، سفرنامه برادران شرلی، سفرنامه شازن، سفرنامه حاج سیاح، یادنامه جلال آل‌احمد، نامه‌های کمال‌الملک، برگزیده اشعار پروین اعتصامی، کتاب به نگار، یادگارنامه استاد عبدالحسین زرین کوب، یادنامه ابوالحسن صبا، یادنامه علامه قزوینی، خاطرات اردشیر آوانسیان، یاد صادق چوبک، یادنامه هدایت، تاریخ شفاهی نشر ایران، نقد و بررسی گلی ترقی،آثار سیدمحمدعلی جمالزاده در چند جلد و... علی دهباشی مدیر انتشارات شهاب و سردبیر نشریه سیمیا در کنار سردبیری مجله بخارا است. او پیشتر به مدت سه سال ویراستار فصلنامه فرهنگستان علوم و هم‌چنین سردبیر فصلنامه هنری طاووس بوده است. ایران امروز و تاریخ ادبیات و هنر و فرهنگ و رسانه کشور و اهالی هنر و قلم، بر همت و خدمات ارزشمند علی دهباشی ارج می‌نهند و نام و آثار و خدماتش مانا خواهد بود.