وقتی چرچیل نقاش بود!

جایگاه وینستون چرچیل در تاریخ به خاطر نقش او به‌عنوان رهبر بریتانیا در جنگ تضمین شده است، اما علاقه عمیق و پرکارش به نقاشی کمتر شناخته شده است. اکنون نمایشگاهی تازه در مجموعه والاس لندن می‌کوشد زندگی هنری او را بررسی کند. بسیاری از مردم، وینستون چرچیل را بیش از هر چیز با سخنرانی‌های پرشور زمان جنگ و سیگارهای برگ قطورش می‌شناسند، اما مشهورترین نخست‌وزیر بریتانیا عاشق نقاشی هم بود. این بعد کمتر شناخته‌شده از شخصیت او موضوع نمایشگاه تازه‌ای در مجموعه والاس در لندن است که می‌کوشد خلاقیت او را بررسی کند. برگزارکنندگان نمایشگاه آن را مهم‌ترین مجموعه از نقاشی‌های چرچیل در بیش از ۶۰ سال اخیر توصیف کرده‌اند. در این نمایشگاه بیش از ۵۰ تابلو به نمایش درآمده که بسیاری از آنها به ندرت در معرض دید عموم قرار گرفته‌اند. چرچیل نخستین بار در جریان جنگ جهانی اول، پس از استعفا از دولت در سال ۱۹۱۵ به دلیل حمله دریایی فاجعه‌بار داردانل، سراغ نقاشی رفت. او به عنوان لرد اول دریاداری نقش محوری در برنامه‌ریزی برای عملیات گالیپولی هم داشت که مانند داردانل به تلفات سنگین انجامید. لوسی دیویس، یکی از گردآورندگان نمایشگاه، به خبرگزاری فرانسه گفت این دوره «زمانی بسیار دشوار در زندگی او» بود که «ناگهان خود را با این همه اوقات فراغت ناخواسته روبه‌رو می‌بیند و او نقاشی را به عنوان راهی برای رها شدن از فشار و اضطرابی کشف کرد که آن وضعیت برایش به وجود آورده بود.» نمایشگاه آثار چرچیل را به ترتیب زمانی ارائه می‌کند؛ از نخستین کارهایی آغاز می‌شود که او با مشورت نقاش نامدار، جان لاوری، خلق کرده بود. سپس تابلوهایی را می‌بینیم که در دهه ۱۹۲۰ در چارتول، خانه روستایی‌ای که چرچیل همراه خانواده‌اش در آن زندگی می‌کرد، نقاشی شده‌اند. چرچیل که تا حد زیادی خودآموخته بود، خیلی زود به نقاشی منظره علاقه‌مند شد و از تعطیلاتش در جنوب فرانسه و مراکش الهام گرفت تا تابلوهای رنگارنگی خلق کند که در آنها رنگ‌های آبی و اخرایی غالب است. دیویس گفت چرچیل «نقاشی را محرکی برای سفر می‌دید» و «دلباخته نور و گرما و فضایی بود که آن را چنان زیبا ثبت کرده است». یک اتاق کامل به تابلوهایی اختصاص یافته که از سفرهای او به مراکش الهام گرفته شده‌اند، از جمله «برج مسجد کوتوبیه»، تنها تابلویی که چرچیل در طول جنگ جهانی دوم کشید. این نقاشی که چرچیل آن را به فرانکلین دلا نو روزولت، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، هدیه داده بود، تا مدتی در مالکیت ستاره هالیوود، آنجلینا جولی بود و سپس در سال ۲۰۲۱ در حراجی به فروش رسید. چرچیل به عنوان رجل سیاسی به خاطر رهبری‌اش در دوران جنگ در تاریخ ماندگار شد، اما به گفته دیویس به عنوان هنرمند علاقه چندانی به تصویر کشیدن رویدادهای روز جهان نداشت. دیویس افزود: «او رهبر دوران جنگ بود و به خاطر همین سخنرانی‌های بسیار پرشورش در آن سال‌ها شناخته می‌شود، اما در این نقاشی‌ها واقعا شوق زندگی، شوخ‌طبعی و روحیه بازیگوش او را می‌بینید.» یکی از تابلوهای نمایشگاه استثناست: «ساحل والمر» که در سال ۱۹۳۸، هم‌زمان با اوج‌گیری بیم وقوع جنگی قریب‌الوقوع، کشیده شد. در این نقاشی، شناگران در ساحل شنی سواحل جنوبی انگلستان در آب قدم می‌زنند، در حالی که در پیش‌زمینه، توپ سیاهی رو به دریا نشانه رفته و تهدیدی قریب‌الوقوع را تداعی می‌کند. نمایشگاه با دوره پس از جنگ پایان می‌یابد؛ زمانی که چرچیل پس از شکست در انتخابات سراسری بار دیگر به نقاشی رو آورد و تا زمان مرگش در سال ۱۹۶۵ ادامه داد و در این میان برخی از آثارش در آکادمی سلطنتی به نمایش درآمد.