مسوول کمیته فنی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان از اجرای طرح‌های مرمتی در جبهه‌های جنوبی و شرقی کلیسای وانک با مشارکت شورای خلیفه‌گری ارامنه و وزارتخانه میراث فرهنگی به منظور آماده سازی این اثر برای ثبت جهانی خبر داد.
هادی اللهیاری روز دوشنبه در گفت‌وگو با ایرنا اظهار داشت: برای مرمت جبهه شرقی این بنای تاریخی ۱۰۰ میلیارد ریال اعتبار ملی اختصاص یافت و اقدامات انجام‌شده با هدف ارتقای استانداردهای حفاظتی و فراهم‌سازی زمینه ثبت جهانی این کلیسای شاخص اصفهان دنبال می‌شود.
وی با بیان اینکه جبهه شرقی کلیسا با مشکل نشست و وجود ترک‌هایی در بدنه مواجه بود، گفت: از سال ۱۴۰۴ تعدادی شاخص برای پایش و رصد مستمر ترک‌ها نصب شد تا وضعیت آن‌ها در دوره‌های زمانی مختلف بررسی شود.
اللهیاری افزود: بررسی‌های فنی نشان داد سازه و پوشش بام این بخش از نظر وزن و کیفیت وضعیت مناسبی ندارد و از مصالح و ساختاری استفاده شده بود که قدمت آن به حدود سه تا چهار دهه قبل بازمی‌گشت از این‌رو پس از تهیه طرح اولیه مرمت و تأیید آن در وزارتخانه، عملیات اجرایی با هماهنگی و نظارت میراث فرهنگی و مشارکت شورای خلیفه‌گری آغاز شد.
وی با اشاره به گستردگی عملیات مرمت در جبهه شرقی کلیسا بیان کرد: در این مرحله بیش از یک هزار مترمربع از پشت‌بام بنا مرمت شده است که با توجه به وسعت و شرایط فنی آن، کاری سنگین و تخصصی به شمار می‌رود.
اللهیاری گفت: مرمت تالار اسقف، طبقه اول و فضاهای جانبی این بخش نیز در حال انجام است و عملیات بدنه‌سازی و ساماندهی بخش‌های مختلف آن به مراحل پایانی رسیده است.
وی با تأکید بر اهمیت مشارکت نهادهای مرتبط در حفاظت از این بنای تاریخی و شاخص اصفهان اظهار داشت: اجرای این طرح با بهره‌گیری از نظرات صاحب‌نظران و استادان حوزه معماری و مرمت و بر مبنای خرد جمعی پیش می‌رود و هماهنگی با شورای خلیفه‌گری ارامنه نقش مهمی در پیشبرد مطلوب عملیات داشته است.
مسوول کمیته فنی اداره‌کل در ادامه از اجرای طرح بهسازی و ساماندهی تأسیسات کلیسا بر اساس نقشه‌های تأسیساتی و استانداردهای بین‌المللی نیز خبر داد و افزود: تأسیسات گرمایشی و سرمایشی این مجموعه که سال‌ها از عمر آن‌ها گذشته بود با مشارکت میراث فرهنگی و شورای خلیفه‌گری ارامنه در حال نوسازی و ساماندهی است.
اللهیاری یادآور شد: با توجه به وضعیت نامناسب ضلع جنوبی کلیسای وانک، عملیات مرمت این بخش در سال ۱۴۰۴ در دستور کار قرار گرفت؛ چراکه این قسمت از بنا به‌دلیل قرارگیری در مجاورت گذر شهری و کمبود رسیدگی در طول چند دهه، دچار آسیب‌های متعددی شده بود.
وی افزود: در جبهه جنوبی کلیسا، بخش‌هایی از اندود و کاهگل آسیب دیده و ریخته بود، ناودان‌ها عملکرد مناسبی نداشتند و نمای بنا نیز از نظر بصری وضعیت نامطلوبی پیدا کرده بود.
مسوول کمیته فنی اداره‌کل میراث فرهنگی اصفهان ادامه داد: در جریان این عملیات، مرمت و ساماندهی پنجره‌ها، رنگ‌برداری و اصلاح بخش‌های آسیب‌دیده انجام شد و سردر ارزشمند ضلع جنوبی نیز با تکیه بر الگوهای اصیل معماری خود مورد مرمت قرار گرفت.
اللهیاری با اشاره به اینکه این بنا در دوره‌های مختلف تاریخی دست‌خوش تغییرات و بازسازی‌هایی شده است، گفت: در این مرحله تلاش شد ضمن حفظ ویژگی‌های اصیل معماری، مسیر آبراهه‌ها، ناودان‌ها و بدنه‌های نما به شیوه سنتی و مطابق با اصول و ساختار تاریخی بنا مرمت و ساماندهی شود.
وی با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی و معماری کلیسای وانک برای قرار گرفتن در فهرست میراث جهانی یونسکو گفت: اصفهان با وجود برخورداری از کلیساهای ارزشمند تاریخی، تاکنون کلیسای ثبت جهانی‌شده‌ای نداشته است؛ در حالی که کلیسای وانک از ظرفیت‌های قابل توجهی برای قرار گرفتن در فهرست میراث جهانی برخوردار است.
اللهیاری ادامه داد: مرمت اصولی بدنه‌ها، ساماندهی پشت‌بام‌ها و حفظ ساختارهای اصیل بنا از جمله تیرها و تخته‌های چوبی و تقویت آن‌ها با رعایت اصول و ضوابط حفاظتی و استفاده از مصالح متناسب با ساختار تاریخی، در همین راستا انجام می‌شود.
مسوول کمیته فنی اداره‌کل میراث فرهنگی ابراز امیدواری کرد که با تداوم همکاری شورای خلیفه گری و وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، اجرای برنامه‌های مرمتی و حفاظتی، زمینه ثبت جهانی کلیسای وانک و معرفی هرچه بیشتر ظرفیت‌های میراثی ارامنه اصفهان فراهم شود.
گفتنی‌ست که کلیسای وانک یا آمنا پرکیج (نجات دهنده همگان) یا سن سور با قدمت ۳۵۰ سال، شاهکاری از معماری و هنر در محله جلفای شهر اصفهان است.
این کلیسا مرکز تربیت کشیش و خلیفه و کانون ارتباط ارمنیان شهر اصفهان با جهان ارامنه قلمداد می‌شود که به دستور شاه عباس دوم و تشویق خلیفه وقت (داوید اول) درمدت ۹ سال در محله جلفا ساخته شد.
کلیسای وانک از لحاظ طلاکاری در سقف و همچنین سطح داخل گنبد و نقاشی های تاریخی و مذهبی در شمار آثار تاریخی مهم اصفهان قرار دارد.