پژوهشگران نیز به جمع طرفداران مجموعه «پیشتازان فضا» پیوسته‌اند و از درگذشت پاتریک استوارت، بازیگر نقش کاپیتان افسانه‌ای، ژان لوک پیکارد، ابراز اندوه کرده‌اند.

به گزارش ایسنا، استوارت که در روز ۲۸ اکتبر در ۸۶ سالگی درگذشت، از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۴ در مجموعه تلویزیونی «پیشتازان فضا: نسل بعدی» (Star Trek: The Next Generation) و همچنین در چندین فیلم از این مجموعه، نقش کاپیتان پیکارد را ایفا کرد. پیکارد به ‌عنوان فرمانده سفینه فضایی یواس‌اس انترپرایز (USS Enterprise)، در قرن بیست‌وچهارم، خدمه خود را در سفرهای اکتشافی میان‌کهکشانی هدایت می‌کرد و در جریان این سفرها با جهان‌ها و تمدن‌های جدید روبه‌رو می‌شد. از نظر بسیاری از دانشمندان، کاپیتان پیکارد نمونه‌ای از ویژگی‌های یک رهبر علمی شایسته بود.

به نقل از نیچر، سارا بیکرتون، پژوهشگر سیاست‌گذاری عمومی در دانشگاه آوکلند نیوزیلند، می‌گوید: اولین واکنش فوری او این بود که همه جوانب موضوع را در نظر بگیرد و سوال بپرسد.

با این حال، به گفته بیکرتون، مهم‌تر از همه این بود که پیکارد پیش از تصمیم‌گیری، با اعضای خدمه سفینه انترپرایز، صرف‌ نظر از درجه و جایگاهشان، مشورت می‌کرد. این ویژگی بر رویکرد بیکرتون در مدیریت و رهبری نیز تاثیر گذاشته است. او می‌گوید همواره تلاش می‌کند در تصمیم‌گیری‌های مهم، نظر دستیاران پژوهشی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی خود را نیز جویا شود.

یکی از فیلم‌های این مجموعه که تاثیر زیادی بر بیکرتون گذاشت، «پیشتازان فضا: نخستین برخورد» (Star Trek: First Contact) محصول سال ۱۹۹۶ بود. در این فیلم، پیکارد به گذشته و به قرن بیست‌ویکم سفر می‌کند و توضیح می‌دهد که در آینده دیگر پول وجود نخواهد داشت. پیکارد در این فیلم می‌گوید: ما تلاش می‌کنیم خودمان و باقی بشریت را بهبود دهیم.

بیکرتون می‌گوید: این موضوع واقعا برای دانشمندان معنادار است. آنچه به ما انگیزه می‌دهد، بهتر کردن خودمان و سایر انسان‌ها از طریق جست‌وجوی دانش، یادگیری و تلاش برای شناخت و درک جهان است.

پژوهشگران دیگری نیز از سبک رهبری پیکارد الهام گرفته‌اند. تریسی درین، مهندس سامانه‌های پروازی در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در پاسادنا، کالیفرنیا، در مصاحبه‌ای با مجله «کنتاکی آلومنای» در سال ۲۰۲۵ گفته بود که شیفته نحوه به تصویر کشیدن یک رهبر برجسته از سوی این شخصیت شده است.

او گفته بود: پیکارد آرامش و ثبات رفتاری داشت، به همه احترام می‌گذاشت و با همه مهربان بود. اعضای خدمه‌اش را تشویق می‌کرد خارج از چارچوب‌های معمول فکر کنند و در انجام کارهایی که برای پیشبرد وظایفشان نیاز داشتند، از آن‌ها حمایت می‌کرد.

تاثیر پیکارد بر مسیر علمی دانشمندان

دانشمندان در شبکه‌های اجتماعی نیز از تاثیر شخصیت پیکارد بر مسیر حرفه‌ای خود در حوزه علم نوشته‌اند.

جردن هریسون، روان‌شناس ساکن آن آربر در ایالت میشیگان آمریکا، در شبکه اجتماعی بلواسکای نوشت: می‌توانم ریشه علاقه اولیه‌ام به علم، عشق به فضا و نجوم، شکل‌گیری بذرهای نوعی اخلاق مبتنی بر مراقبت از افرادی که با من تفاوت دارند و حتی خاطرات اولیه‌ام از ایجاد پیوند عاطفی با پدرم از طریق فرهنگ عامه را در مجموعه «پیشتازان فضا: نسل بعدی» و بازی پاتریک استوارت در نقش کاپیتان ژان لوک پیکارد دنبال کنم. تحمل این اتفاق واقعا سخت است.

یان کوئنن، فیزیکدان مرکز پژوهشی یولیش در آلمان، در گفت‌وگو با مجله «نیچر» گفت که آثار علمی‌تخیلی و به‌ویژه مجموعه «پیشتازان فضا»، در تصمیم او برای فعالیت در حوزه پژوهش‌های همجوشی هسته‌ای تأثیرگذار بوده‌اند.

به گفته کوئنن، این مجموعه تلویزیونی باعث شد کاوش در ناشناخته‌ها هیجان‌انگیز و ارزشمند به نظر برسد و علم نیز راهی برای کمک به ساختن آینده‌ای بهتر جلوه کند. او اضافه کرد: بازی پاتریک استوارت در نقش پیکارد، به این آرمان‌ها چهره‌ای انسانی بخشید.

نیکولاس دِ آگیار آلوز، فیزیکدان دانشگاه فدرال ای‌بی‌سی در شهر سانتو آندره برزیل، می‌گوید بیان میزان تاثیر پیکارد و استوارت بر نگاه او به علم دشوار است.

او می‌گوید: تماشای پیشتازان فضا را به‌خاطر جنبه‌های علمی آن آغاز کردم؛ اما بعد به‌خاطر فلسفه، باستان‌شناسی، انسان‌شناسی و شیوه متفاوت و زیبایی که این مجموعه برای بررسی معنای انسان بودن به کار می‌گرفت، به تماشای آن ادامه دادم.

او در ادامه می‌گوید: اما مهم‌تر از همه، پیکارد باعث شد درباره این موضوع تجدیدنظر کنم که اساسا چرا از ابتدا به فعالیت علمی روی آورده‌ام. به گفته آلوز، پیکارد به من نشان داد که شاید همه این تلاش‌ها معنایی داشته باشند. به‌خاطر همین موضوع، تا ابد سپاسگزار او خواهم بود.