تولد بتها فقط حاصل دغلی و فریب بتسازان برای ثروتاندوزی، گسترش خرافات و تحمیق مردم نیست، در زایش و تداوم حضور و پرستش انواع بتهای قدرت و ثروت و منیت، ضعفها و جهلهای انسانها نیز نقش و سهم دارند.
بتسازان برای حفظ قدرت و مکنت، از انجام هر گونه ستم و فساد ابا ندارند و شرایطی را فراهم مینمایند که انسانهای مختلف گرفتار در چنگ فقرهای اقتصادی و اجتماعی، اسیر ناتوانیها و ضعفهای خود باشند و با تن دادن به تباهی موجود نخواهند و نتوانند برای تغییر و تحول خود و دیگران و زندگی شخصی و خانوادگی و اجتماعی، به حرکت در آیند.
در واقع انسانها در جوامعی با ویژگیهای بت ثروت و قدرت و فساد محوری، با دو میدان نبرد بزرگ رو در رو هستند؛مبارزه با بتسازان فاسد و جدال با بتهای زبونی، ضعف و ذلت خود. برای ورود در عرصههای این نوع کشمکشهای سرنوشتساز فردی و اجتماعی، انسانها باید از جهنمهای جهل و فقر و ظلم عبور کنند تا تولدی دوباره را در خود و جامعه با شکستن بتها و بتسازان تجربه نمایند.
این چنین مسیر که از گذرگاههای مادی و معنوی میگذرد، نیازمند آمادگی برای یک سفردرونی و بیرونی است و بدون تردید نمیتوان و نمیشود تنها در یک سفر به توفیق کامل رسید و سفر دیگر را نادیده گرفت، چرا که عناصر، ارکان و عوامل هر دو سفر مشترک است و انسانها برای تولدنوین و ساختن خود و دنیای جدید باید با ظلمها و ستمهای بیرونی و اجتماعی و ناتوانیها و غفلتها و جهلهای درونی خود، همزمان به نبرد برخیزند.
گرچه لازمه موفقیت انسانها پیروزی در هر دو میدان و صحنه است، لیکن گاه برخی هنرمندان در آثار خود عمدتا به مسائل و مولفههای درونی بسنده کرده و میکوشند راز تحول انسان را در محدوده ابعاد شخصیتی او، جویا شده و به نمایش در آورند و فیلم قابل تامل سینمایی «بت» ساخته حمید نعمتالله سینماگر مستعد و متفاوتاندیش سینما در این زمینه تولید شده است.
این هنرمند که فیلم "قاتل و وحشی" او همچنان در محاق توقیف است در امتداد معنایی و مضمونی آن فیلم و در راستای تفکر خود و فیلمسازی اجتماعیاش با محوریت کاراکتر زن، فیلم ملتهب و تاثیرگذار و خوب بت را ساخته است.
بت در واقع روایت سفر سخت، تلخ و پر رنج یک زن از میان شدائد، مشقتها و آوارهای مشکلات شخصی و اجتماعی است که با استواری و سختکوشی او در فرجام، درهای امید را روی او و تماشاگران فیلم میگشاید.
نگاه نعمتالله در آثارش انسانی و اجتماعی است و شخصیتها بویژه قهرمانهای داستانهایش برای رسیدن به مرزهای تحول و متفاوت بازندگی و شخصیت گذشته خود در دنیا و ایران سرمایهزده و اخلاق و معنا و فرهنگ و انسانیت گم کرده و سلطه پول و ثروت و قدرت و بیعدالتی باید از اقیانوس دردها و رنجها بگذرند تا موفق به تحول و رهایی پروانهوار از پیلههای تباهی شوند و لیلا قهرمان سربلند و زخمی فیلم بت چنین مسیری را طی میکند تا از نو تولد یابد.
با آنکه این نگره نعمتالله را پر رنگ و کم رنگ در دیگر فیلمهای خوبش هم دیدهایم و در بت برجستهتر شده و از منظر احترام به انسان و انسایت محترم است، لیکن عمدتا نمایش تلاش و حرکت فردی و به مثابه بیرون کشیدن گلیم خود از مرداب فقر و فساد ساخته نامسئولان اجتماعی است. به عبارتی لیلا و قهرمانهای فیلمهای این سینماگر، مبارزانی فردمدار در مسیر اهداف شخصی هستند و چندان جایی در مبارزه اجتماعی ضد ظلم،فقر، بیعدالتی و فساد ندارند.
از همین رو ممکن است تا مقطعی برخی از این کاراکترها به اهداف فردی خود دست یابند، اما در دنیا و جامعهای که ظلم و فقر و فساد و بیعدالتی وجود دارد و انسان و اندیشه،هنر و اخلاقیات قربانی مادیات و قدرت، ثروت و سیاست میشوند نمیتوان از پیروزی کامل انسانها سخن گفت.
لیلاهای جامعه ما اگر میخواهند حتی در زندگی شخصی خود موفق شوند و به اهداف و آرمانهایشان دست یابند، راه آن از میان مبارزات اجتماعی با فقر و جهل و فساد و بیعدالتی میگذرد.
اگر چنین مسیری توسط لیلاها طی شود، آنگاه میتوان از تولد واقعی و دوباره لیلاها و انسانها و جامعه و کشور سخن گفت.
بت گرچه با بضاعت هنری و ساختاری و محتواییاش نیک و قابل احترام است، اما یک فیلم کنشگر اجتماعی و فراگیر نیست.
نکته آخر اینکه، این روزها بتها بیشتر در آثار هنری، ادبی و سینمایی و یا آرزوهای مردم میشکنند و یا فرو میریزند، امید که بتشکنیها در واقعیت کشور به دست ملت با یاری اهالی هنر و قلم و فرهیختگان در ایران عزیز نیز روی دهد.
