معجزه سینمای دولتی/نهادی ایران برای اسکار

بدون تردید و از منظر کارشناسی و هنری و زیباشناختی و ساختاری و مضمونی و محتوایی، فیلم «علت مرگ نامعلوم» یک درام سینمایی فوق‌العاده و ارزشمند است که خوب نوشته و بازی و ساخته و هنرمندانه، اجرا و کارگردانی شده است. از همین رو، تحسین آن و عوامل فیلم، ارزشمند است. با این حال آیا با وجود نامزدی دو فیلم اجتماعی درخشان «پیرپسر» و «زن و بچه» و... برای حضور در مراسم اسکار، گزینش علت مرگ نامعلوم موجه است یا نه؟ و آیا این انتخاب، حاصل و نتیجه کشمکش‌ها و درگیری‌های سلیقه‌ای و منافعی میان نامدیران سازمان مستعمل سینمایی و اربابان سیاسی آن‌ها از یک‌سو و سردمداران خانه سیاسی/تجاری موسوم به سینماست؟ اهالی هنر و قلم و فرهیختگان هنر و سینمادوست کشور به خوبی می‌دانند که به دلیل ملی و مردمی نبودن خیلی چیزها و از جمله هنر و فرهنگ و سینما در کشور و اداره و صندلی‌نشینی آن‌ها توسط مجریان احزاب سیاسی/جناحی،سینمای حاکم بر کشور، یک بازار مکاره دولتی/نهادی است که بدون اعتنا و احترام به ملت، اهداف دولت‌ها را در سینما و تولیدات هنری و فرهنگی، اجرایی می‌کنند و از آن سو هم، خانه‌ای به نام سینما وجود دارد که طی سال‌ها و قدرتمداری افراد و باندهای مختلف به جای سینما و سینماگران و ملت به دنبال اهداف تجاری و مالی اربابان این خانه است. این خانه که محل تجمع اصناف سینمایی است، به دلیل نبود اتحاد رویه میان صنوف و بی‌توجهی به امور و فعالیت‌های صنفی و اختلاف سیاسی و سلیقه‌ای با نامدیران سینما و زیاده خواهی‌های سردمداران آن، در جدالی آشکار و پنهان، برای به دست گرفتن رهبری سینما،اغلب در کشمکش با یکدیگرند و سیاست‌ها و برنامه‌های همدیگر را زیر سوال می‌برند. درباره حضور ایران با فیلمی از سینمای کنونی هم در اسکار مدت‌ها میان آن‌ها چالش‌ها وجود داشته که همچنان ادامه دارد. نامدیران سینما برحسب وظیفه سیاسی و جناحی و دولتی،درصدد انتخاب و ارسال یک فیلم فرمایشی و سفارشی به اسکار بودند و نامدیران خانه سینما در پی گزینش فیلمی از گروه‌های خودی و ماحصل این جار و جنجال‌ها و مخالفت‌ها و صدور بیانیه‌ها انتخاب فیلم علت مرگ نامعلوم شده است که نامدیران دولتی راضی و نامدیران خانه سینما را کمی تا قسمتی ناراضی کرده است. این انتخاب، توسط عده‌ای از افراد مختلف که چند سینماگر نیز در میانشان بودند، صورت گرفته و هیچ ربطی به انتخاب‌های استاندارد و اصولی رایج در جهان سینما که اکثر گزینش‌گران فیلم‌ها، سینماگران و منقدان و کارشناسان سینما هستند ندارد. علت مرگ نامعلوم در شرایطی انتخاب شده که دو فیلم زن و بچه و پیرپسر در ایران و جهان با استقبال فراوان روبرو شده و جوایز فراوان کسب کرده و با نظر مساعد اغلب منقدان و سینماگران کشور همسواند، اما به دلایل کاملا سیاسی، این دو اثر نادیده گرفته شده و یک باره فیلم خوب و البته کم خطر علت مرگ نامعلوم،به عنوان نماینده فرهنگ و سینما و ایران به اسکار معرفی می‌شود. نکته غریب این‌که، این فیلم نخستین ساخته علی زرینی است و چند سال هم در محاق توقیف بوده، حال چگونه است که یکباره فیلمی که سال‌ها جلوی اکران آن را گرفته بودند برای نمایش جهانی به اسکار می‌رود، جزو معماهای سیاسی حاکمان است. گرچه «علت مرگ نامعلوم»، فیلم خوبی است، ولی دو فیلم پیرپسر و زن و بچه، امتیازهای فراوان‌تری برای حضور در مراسم سینمایی/سیاسی اسکار داشتند که آگاهانه و به فرموده! نادیده گرفته شدند تا زخم بزرگی دیگر در قلب و روح سینما و سینماگران و ایران نشانده شود.