دو اثر از زندهیاد صادق تبریزی، نقاش و از پیشگامان مکتب سقاخانه، در پنجمین دوره حراج تخصصی باران با مجموع فروش ۲۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به فروش رسیدند؛ موفقیتی که در ادامه فروش قابل توجه آثار این هنرمند در بیستوششمین حراج تهران، بار دیگر جایگاه او را در بازار هنر معاصر ایران مورد توجه قرار میدهد.
به گزارش رسیده، پنجمین دوره حراج تخصصی هنرهای ایرانی و اسلامی «باران» شامگاه هشتم آبانماه در مرکز همایشهای بینالمللی رایزن تهران به کار خود پایان داد. در این دوره ۶۹ اثر از ۵۳ هنرمند و مجموعهای از آثار تاریخی و تمدنی عرضه شد که ۵۹ اثر با مجموع فروش ۳۶۹ میلیارد و ۶۰ میلیون تومان به خریداران رسیدند؛ رقمی که معادل فروش حدود ۸۶ درصد آثار ارائهشده بود.
در میان فروشهای قابل توجه این دوره، دو اثر از صادق تبریزی جایگاه ویژهای داشتند. نخستین اثر، از مجموعه اسبهای این هنرمند بود که با قیمت ۱۶ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به فروش رسید. تصویر این اثر پیشتر در بزرگراه چمران تهران نیز بازنمایی شده بود. اثر دوم از مجموعه «سوارها یا عشاق» تبریزی بود که به قیمت ۱۲ میلیارد تومان چکش خورد. مجموع فروش این دو اثر به ۲۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسید.
اثر نخست، نقاشی رنگروغن روی بوم در ابعاد ۱۵۰ در ۷۰ سانتیمتر بود که با برآورد اولیه ۱۶ تا ۱۸ میلیارد تومان در کاتالوگ حراج عرضه شده بود و در نهایت با قیمت ۱۶ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به فروش رسید. ترکیب اسبها، خطوط سیال و نقشمایههای تزئینی در این اثر، بخشی از جهان تصویری خاص تبریزی را بازتاب میدهد؛ جهانی که در آن عناصر اسطورهای و نشانههای فرهنگ تصویری ایران با بیانی مدرن درهم میآمیزند.
مهرداد فلاح، رئیس بنیاد زندهیاد صادق تبریزی، در ارزیابی این فروشها گفت: «برای شناخت جایگاه صادق تبریزی باید به مسیری توجه کرد که او در هنر معاصر ایران گشود؛ مسیری که در آن نشانههای تصویری و نوشتاری فرهنگ ایرانی نه بهعنوان عناصر تزئینی، بلکه بهمثابه اجزای زنده یک زبان هنری مستقل به کار گرفته میشوند. این دو اثر، هرکدام از منظری متفاوت، بخشی از همین جهان خلاقانه را نمایندگی میکنند.»
او با اشاره به تفاوتهای تصویری دو اثر افزود: «فروش موفق این دو اثر در حراج باران، بهویژه نقاشی ۱۵۰ در ۷۰ سانتیمتری که به قیمت ۱۶ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسید، نشان میدهد آثار تبریزی همچنان برای مجموعهداران و مخاطبان جدی هنر واجد جذابیت و ارزش هستند. اهمیت این اتفاق فقط در رقم معاملات نیست؛ بلکه در استمرار توجه به هنرمندی است که در شکلگیری زبان بصری هنر مدرن ایران نقشی اثرگذار داشت.»
فلاح همچنین با اشاره به نتایج حضور آثار تبریزی در بیستوششمین حراج تهران اظهار کرد: «ثبت فروش ۱۴ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان و ۷ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان برای دو اثر دیگر صادق تبریزی در حراج اخیر تهران، در کنار نتیجه این دوره حراج باران، مجموعهای از فروشهای موفق را رقم زده است. این نتایج را باید در چارچوب توجه دوباره به میراث هنرمندانی ارزیابی کرد که در تاریخ هنر معاصر ایران جریانساز بودهاند.»
در کنار آثار تبریزی، اثر شاخص «پر سوم» با ادای احترام به استاد محمود فرشچیان نیز با قیمت ۱۹ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به فروش رسید. این اثر با الهام از اسطوره سیمرغ و مفاهیم آگاهی، امید و نوزایی فرهنگی، از فروشهای مورد توجه این دوره بود. همچنین یک اثر از مجموعه خطنقاشیهای برجسته رضا مافی به قیمت ۱۱ میلیارد تومان و اثری از محمد احصایی با عنوان خطنقاشی به قیمت ۸ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان فروخته شد.
در میان دیگر فروشهای شاخص حراج، شاهکار سوخت چرم میرزا آقا امامی با قیمت ۷۹ میلیارد تومان رکورد گرانترین اثر این دوره را به خود اختصاص داد. تابلوی «دیدار شاهانه پادشاه صفوی با پادشاه هندی» اثر محمدعلی ابن آقانجف نقاشباشی با ۵۷ میلیارد تومان در جایگاه دوم قرار گرفت و نسخه تاریخی قرآن سلجوقی نیز به قیمت ۴۵ میلیارد تومان فروخته شد. پرده گلابتوندوزی عثمانی با طغرای سلطان محمود دوم نیز با قیمت ۳۷ میلیارد تومان به فروش رسید.
از دیگر نتایج قابل توجه این دوره میتوان به فروش نسخه نفیس «مثنوی معنوی» به قیمت ۱۳ میلیارد تومان، قطعه خط علیرضا عباسی به قیمت ۱۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان اشاره کرد .در این حراج اثر «خط نقاشی» از محمد احصایی، با تکنیک رنگ ماشین روی مقوا و در ابعاد ۹۳×۶۳ سانتیمتر که در دوره معاصر خلق شده و پیشینه آن به یک مجموعه خصوصی بازمیگردد، با برآورد بین ۸ تا ۱۰ میلیارد تومان به قیمت ۸ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان به فروش رسید. همچنین،" فرش الکی تهران" متعلق به کارخانه استاد اصغر به قیمت ۴ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان اشاره کرد. همچنین قطعه چلیپا از میرعماد به قیمت ۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان و اثر خط شکسته نستعلیق درویش عبدالمجید طالقانی به قیمت ۳ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان فروخته شدند.
فروش موفق دو اثر تبریزی در حراج باران، در امتداد نتایج بیستوششمین حراج تهران، بار دیگر توجهها را به ارزش هنری و ظرفیت اقتصادی میراث هنرمندی جلب میکند که پیوند میان سنتهای تصویری ایران و بیان معاصر را به یکی از مشخصههای اصلی کار خود تبدیل کرده بود. تداوم این استقبال نشان میدهد آثار او همچنان در حافظه هنری و بازار هنر ایران جایگاهی قابل اعتنا دارند.زنده یاد تبریزی از چهرههای شاخص نسلی بود که با بهرهگیری خلاقانه از خوشنویسی، نقوش سنتی، شمایلنگاری و نشانههای هنرهای بومی، در جستوجوی زبانی تازه برای نقاشی معاصر ایران بودند. آثار او در عین برخورداری از ریشههای عمیق در فرهنگ تصویری ایران، از تجربههای هنر مدرن نیز بهره میبردند و همین پیوند، هویت بصری متمایزی به آثارش بخشیده است.
